Eshonga z’eitaaka ry’ekiibira ki Shaaza omuri Ibanda zigambise ba’mwe ahabembezi obuteeta
Ebaruuha ehandikirwe ekitongore kya GEO ahabikwatiraine neeitaaka ryeekibiira ki Shaaza omuri Ibanda
Nekya Agoweitu
751
Orwakana 2021-02-25
Enshumikye eyitutiire amabega bamwe ahabebembenzi ba Ibanda disituriki b'agambire obuteeta bw’anyima y’eshonga z’eitaaka ry'ekibira kya Ishaaza kureta oruzambira omukibuga kya Ibanda n’agwa naati abamwe bakiriyo nibahebeebera ahashonga nizo zimwe baheza kuzibuzibwaho.
Abantu ab’erebireho n’agaabo b’atugizire ngu abantu b’atakamanyirwe b’atandikire kugaabana ebibanja omwitika ry’ekibiira ekirikushangwa omu kyaaro kya Kafunzo omuri Bufunda divijoni, Ibanda munisiparite.
Eshonga ezi zitembise arikukurira emiirimo (CAO) omuri Ibanda disiturikiti n’abandi bebembezi orushozi rwa Ibanda batyo bari Rukookoma omuri Kagongo Divijoni kwereebera n'agaabo nk'okuturikukimanya ngu amaisho g'omunyankore n'okwerebera. Nikigambwa ngu disiturikiti ya Ibanda ekahamba kandi y’atwaara eitaka rya Rukookoma omumuringo gutaahikire.
Embaruha erebirweho Agoweitu kandi ehandikirwe abebembezi ba Green Environment Organization (GEO) kandi eyahandikirwe ebiiro 18/02/2021 bakuhakanisa b'amwe ahabembezi ba Ibanda kuhayo eitaka ry’ekiibira.
Omubaruha y’aba GEO eyibahandikire, n’egiira ngu eshonga ez’ekibiira kya Ibanda, eishengyero rukuru ry’eihanga rya Uganda bakanga kandi bashazamu ekyokuhindura eitaka ry’ekiibira ky’eishaaza konka bamwe aha b’embebezi ba Ibanda n'abandi bantu b'atakamanyirwe ahibarugire b'arugireyo b'agabaana ebicweeka bihango by’ekiibira.
Omubaruha niyo emwe ebaire erikugira ngu abebembezi ba Ibanda bakagarukire omu kooti erikusingaho omuhango b’ahakanisa ebyashazirwemu kooti ento.
Erya'nyakazooba twatunga okumanyisibwa ngu orukiiko rukuru rwa Ibanda disiturikiti rwaba rweineho oruterane rwa kanso kugamba ahashonga z’eitaaka ry’ekiibira kishaaza.
Orutaaro rw’ekibira ruri ahagati yaaba Rukookoma mixed farmers na Ibanda disiturikiti. Aba Rukookoma nibagira ngu abamwe ahabebembezi ba Ibanda bakahindura eitaka rya Rukookoma nikwo kurihindura bakarita omumaziina ga Ibanda disiturikiti kwonka Ibanda disiturikiti ekabehidukana ekanga kuta omunkora ebibabaire batensize.
Nikigambwa ngu disiturikiti ekaba eranganise aba Rukookoma za puroti aha itaaka ry’ekibiira ky’eishaaza omuri Bufunda divijoni.
Omumwaka gwa 2008, ekibiira ky’eishaaza kikahebwa aba Chaina ababaire nibakora oruguto rwa Ibanda Kamwenge kandi emiiti mingi ekatemwa n’ahaati abantu abamwe tibarikumanya emiiti ahiyatoriire.
Obwahati ekibiira eki, kirimu ebintu bingi ebirikukorwamu kandi omu harimu emyanya erikukwatirwamu eseneene, harimu ebyooma ebirikukoora ebigimusa kandi n’okubyara emiti endijo.
Mwine Innocent, arikugamba na Agoweitu, akombire ahansi kandi y'arahira y'agiira ngu tarikubaasa kwikiriiza kureeka eitaaka ry’ekiibira kugyenda rutyo.
Simon Muhumuza owa GEO, naawe araganise abantu ba Ibanda ngu naija kurwana mpaka eitaka ry'ekibira rugarukire omu bakama b'aryo. Nazakukora ekirikubasika kurebuka eitaaka ry’ekiibira tibaritwara.
Muhumuza ashabiire sipiika Kadaga n'aba NFA kutaha omushonga z’ekiibira kya Ibanda kandi bashabire CAO wa Ibanda kwareeta ekyaapa ky’eitaaka ry’ekiibira ekyo.
Eshonga z’eitaaka omuri Ibanda tibwe zatandika ahabwokuba enyimaho tukareeba aba Ibanda Munisiparite nibariitana n’omwe omu bebembezi ba Ibanda ahabikwatirine n'eitaaka Ry'anyinendugu.
Huumura Tuganiire
Abakatoriki (2) Africa (3) Agekibarukiraho (43) Akaruuru 2011 (1) Akaruuru 2021 (26) Amagara (2) Amaka (5) Amakuru (538) America (1) Ebaruha (8) Ebirango (8) Eizooba Eri (5) Ekyanga Kyawe (9) Enfumu (3) Enganda (2) Esente (1) Haaya (1) Obugabe (8) Obutare (4) Okwiruka (2) Omuntu Waawe (12) Omupiira (24) Omushaho (1) Puriyamare (2) Ruhuuta (18) Senyiga Ya Corona (29)